شهرستان علی آباد کتول

استان گلستان دسامبر 3, 2019 دسامبر 3, 2019


علی‌آباد کَتول، شهری است در استان گلستان ایران. این شهر مرکز شهرستان علی‌آبادکتول این استان است. علی‌آبادکتول به‌طور میانگین معتدل‌ترین شهر دراستان و یکی از معتدل‌ترین شهرهای ایران می‌باشد. به دلیل قرار گرفتن این شهر منطقه پست وکم ارتفاع و قرار گرفتن در کنار چند تپه، جنگل و دو دهنه کوهستانی، آب و هوای این شهر منحصربه‌فرد شده‌است. آبشارکبودوال بلندترین آبشار تمام خزه جهان و تنها آبشار خزه‌ای ایران نیز در این شهر قرار دارد. این شهر یکی از بزرگترین ذخیره گاه‌های چوب سرخدار در جهان است. هرچند قطع بی‌رویه این درخت کم‌یاب و منحصربه‌فرد آن را به کمترین میزان در سالهای اخیر رسانده‌است. این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۰ با ۷۷هزار نفر جمعیت به عنوان سومین شهر استان از نظر جمعیت می‌باشد. مساحت شهرستان علی‌آباد ۱۱۶۳ کیلومتر مربع است که محدوده شهری علی‌آباد حدود ۲۰ کیلومتر مربع را شامل می‌شود؛ که پس از گرگان با ۵۵ کیلومتر مربع و گنبدکاووس با ۲۵ کیلومتری مربع سومین ناحیه شهری استان و دهمین ناحیه شهری بزرگ در شمال ایران است. تنها نیروگاه استان درعلی‌آباد قرار دارد. بولوار دانشگاه و خیابان امام رضا از خیابان‌های مهم علی‌آباد کتول هستند. میدان اصلی این شهر، میدان ولایت است.

تاریخچه

با انجام عملیات بررسی و شناسایی کارشناسان سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان گلستان تاریخ علی‌آباد کتول ۷۰۰۰ سال برآورد شده‌است. این تخمین بر اساس آثار شناسایی شده شامل محوطه، تپه و بناهای تاریخی است و بناهای شناسایی شده متعلق به دوران اسلامی است که شامل ۴ حمام، یک بنای مسکونی یک پل و یک آسیاب آبی است که بیشترین آثار شناسایی شده در بخش جلگه‌ای شهرستان کتول قرار دارد.

رابینوی انگلیسی در کتاب مازندران و استرآباد از نظر جغرافیائی این منطقه را بدین وصف آورده‌است: ً بلوک کتول در جنوب شرقی استرآباد و در جنوب استرآباد رستاق واقع است حدود آن از کوهستان تا صحرائی است که در دشت ترکمنها است؛ و محدود است به رود کرکً KARK ً و جلگه کمالان از شرق به نهر سرخ محله و از شمال به اراضی دوجی و از جنوب به میقان در بسطام طول آن از شرق به مغرب تقریباً ۱۰ مایل و از شمال به جنوب ۳۰ مایل است قسمت عمده آن پوشیده از جنگل است و صحرای علفزار نیز دارد (۱۲۸۵ تا ۱۲۹۱ خ).

وجه تسمیه

در کتاب سیاسی، اجتماعی کتول (نوشته محمد ابراهیم نظری)، واژه کتول از دو واژه اوستایی کته (kate) و اول (eul) تشکیل شده‌است. «کته» به معنای جا ومکان و «اول» به معنای شیب و دره و گودال است وکتول به مجموعه آبادی‌هایی گفته می‌شود که در درون دره و کوه قرار دارند. عقیده دیگر براین است که «کتول» نام یک طایفه می با شد و این نام بعد از مهاجرت عده ای از امراء و بزرگان لشکری سیستانی به این منطقه در اواخر دوره صفویه رایج گردید. چنان‌که قسمتی از قشون استرآباد را در زمان شاه طهماسب دوم (۱۱۳۵ –۱۱۴۴ ه‍. ق) دسته کتول تشکیل می‌داد در اوایل دوره قاجاریه کتول به ۱۸ تیره اصلی تقسیم می‌گردید. در دوران ناصرالدین شاه، کتول یکی از ۶ بلوک ناحیه استرآباد بود. [نیازمند منبع]

کتول همچنین در زبان مازندرانی به معنای «کسی که رسم چوپانی را نداند»، «کشاورز و زارع»، «گاو شیرده» و «غریب یا کسی که از وطن به دور افتاده» می‌باشد.[۱]

هنر

فعالیت‌های هنری از جمله چادر شب بافی، صنایع دستی و نمد بافی و ساخت ابزار موسیقی از قبیل: تار دوتار سه تار کمانچه و… و خود موسیقی محلی را می‌توان نام برد.

مردم

پراکندگی مردم مازندرانی در استان های ایران

اکثریت مردم علی‌آبادکتول از قومیت کتولی که قومی تپوری تبار(طبری) می‌باشد هستند و به گویش کتولی که گویشی از زبان طبری است سخن می‌گویند. همچنین اقلیتی از اقوام شاهرودی، آذری، سیستانی، نیشابوری، کاشمری، سبزواری و فندرسکی در این شهر ساکن هستند. کتولی گویشی از زبان مازندرانی است و گویش فندرسکی برگرفته از بخش فندرسک است.[۲]

مذهب اکثریت مردم شهر شیعه هست و حدود ۱۰ تا ۲۰ خانوار ارمنی که ازروس‌ها مهاجر هستند و به مالقان مشهورند در این شهرستان زندگی می‌کنند.

نقشهٔ زبانی استان گلستان

شهرداری علی‌آباد

شهرداری علی‌آباد با ساختمانی مدرن و طراحی شده مناسب برای کاربری اداری با هدف بهینه‌سازی فضای اداری و صرفه جویی انرژی درخیابان امام رضا (ع) مقابل مصلی نماز جمعه قرار دارد. برخی از سازمان‌های تابع شهرداری در زیر نوشته شده‌است.

روستای بالاچلی – علی آباد کتول

روستاها و ییلاقات

روستاهای سعد آباد، شیرین آباد، امیرآباد فندرسک، چینو، مایان (ماهیان)، نرسو، ریگ چشمه، چلی، بالا چلی، گنو، غریب آباد، طاویر، چه جا، لنگو، سیاه مرز کوه، نرسو، افرا تخته، الستان، وسیع سر، زرین گل، کردآباد، حسین‌آباد و اسلام‌آباد، زیر مجموعه علی‌آباد کتول قرار دارند.

گردشگری

آبشار کبودوال

آبشار تمام خزه‌ای کبودوال، سد علی‌آباد کتول – دو دهنه زیبا و بکر زینگل و محمدآباد با ییلاقات زیبا ی آن: روستاهای شیرین آباد افرا تخته، چینو، خولیندره، مایان، نرسو، ریگ چشمه، چلی، بالا چلی، گنو، غریب آباد، چه جا، لنگو، سیاه مرز کوه، نرسو، الستان، وسیع سرو و منطقه کوهستانی چلی، بالاچلی، شاهوار، جنگل ابر، موزه تاریخ طبیعی، جنگل زرین گل و آسیاب قدیمی [۳] از مهمترین مناطق گردشگری این شهرستان می‌باشد.

زیرساخت

واحدهای علمی و آموزش عالی

در علی‌آباد حدود ۱۲۰۰۰ دانشجو در ۶ واحد آموزش عالی مشغول به تحصیل هستند. دانشگاه آزاد واحد علی‌آباد کتول بزرگترین واحد دانشگاهی آزاد در استان نقش مهمی در تولید علم شهرستان داراست.

شبکه بهداشتی درمانی[ویرایش]

  • بیمارستان قائم
  • بیمارستان بقیهالله العظم
  • درمانگاه شهیدمطهری تأمین اجتماعی
  • درمانگاه شفا
  • درمانگاه امام رضا سپاه پاسداران
  • درمانگاه تخصصی قائم
  • درمانگاه خاتم
  • درمانگاه شهید کرامتی
  • درمانگاه امام علی
  • درمانگاه شهری شماره ۱
  • درمانگاه شهری شماره ۲
  • درمانگاه شهری شماره ۳

منابع

  1.  «لغتنامه طبرستان: کتول». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۴ اکتبر ۲۰۱۹.
  2.  میردیلمی، سیدضیاء، تاریخ کتول، ناشر مؤلف، ص ۲۸ و ۲۱.
  3.  کتاب ویترین جاذبه های گردشگری ایران، مظاهر علیپور – گلایل گلپور. انتشارات توسعه دهندگان. ۱۳۹۵

بدون برچسب

15 بازدید کل ، 3 امروز

  

ارسال نظر

  • سوها

    دریاچه سوها در فاصله ۴ کیلومتری شمال شرقی روستایی به همین نام در ...

    سپتامبر 29, 2019 0 نظر

  • رامهرمز

    رامهرمز نام شهری است از بناهای هرمز پادشاه ساسانی درحوالی شوشتر. ...

    اکتبر 19, 2019 0 نظر

  • میرجاوه

    شهرستان میرجاوه در شرق استان سیستان و بلوچستان واقع شده است و بیش ...

    اکتبر 19, 2019 0 نظر

  • سمناکلا

    ابهام زدایی؟ سمناکلا، روستایی است از توابع شهرستان سیمرغ در استان ...

    اکتبر 19, 2019 1 نظر

  • شهرستان کلاله

    موقعیت شهرستان کلاله در پهنه جغرافیایی استان گلستان از سه جهت ...

    نوامبر 4, 2019 0 نظر

انتخاب مکان برای جستجوی دقیق تر